Το θρυλικό ιερό του Ορφέα κοντά στο χωριό Τατούλ και το προϊστορικό συγκρότημα στους βράχους Χαρμάν Καγιά στη Ροδόπη θα γίνει σκηνή θρακικής τελετής, με την αναπαράσταση της οποίας θα γιορτάσουν την Ημέρα του Αϊ Γιάννη. Στις 24 Ιουνίου γιορτάζουμε μία από τις πιο σημαντικές ημέρες στο λαϊκό εορτολόγιο της Βουλγαρίας, ενώ η Ορφική Ακαδημία θα οδηγήσει τους οπαδούς των αρχαίων μυστηρίων στα χνάρια των μυημένων.

Σύμφωνα με τη λαϊκή ορολογία, η ημέρα του Αϊ Γιάννη ονομάζεται επίσης Ημέρα του Αγίου Ιβάν Μπιλιομπέρ και του Αγίου Ιωάννη του Καλοκαιρινού, επειδή τότε η εκκλησία εορτάζει τη Γέννηση του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Ο θρύλος ότι τη νύχτα πριν την ημέρα αυτή ο καλοκαιρινός ουρανός ανοίγει και συμβαίνουν θαύματα, μεταφέρθηκε από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Σύμφωνα με τους προγόνους μας, τη νύχτα αυτή τα αστέρια κατεβαίνουν στη γη, δίνοντας στα φυτά θεραπευτική δύναμη. Γι’ αυτό τα βότανα που μαζεύονται τη μαγική νύχτα αυτή έχουν ισχυρότερες θεραπευτικές ιδιότητες. Και οι άνθρωποι πιστεύουν ότι αν περπατούν ξυπόλυτα στη δροσιά πριν από την ανατολή του ηλίου, θα έχουν υγειά για άλλο έναν χρόνο. Την ημέρα αυτή οι κακές δυνάμεις της Γης και του Ουρανού συναντιούνται σε αρχαίους μύθους και μυστήρια που βρίσκουν αντανάκλαση στις μυστικιστικές τελετές, χαρακτηριστικές για τα βουλγαρικά έθιμα – εκεί όπου περιπλέκεται η μαγεία με την πραγματικότητα - λέει ο Τσβετάν Γκάιντ , διευθυντής της Ορφικής Ακαδημίας.

Κάνουμε αναπαραστάσεις, που είναι ανεκτίμητες τόσο για τη βουλγαρική ταυτότητα, όσο και για τη σχέση μεταξύ του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Επειδή στον σημερινό κόσμο - παρόλο που ζούμε σε μια σύγχρονη εποχή, είναι σημαντικό να ξέρει κανείς τις ρίζες του, οι οποίες βρίσκονται στην αρχαιότητα. Συχνά λέμε: «Τέτοιο είναι το έθιμο». Αλλά φαίνεται να ξεχνάμε ότι τα έθιμα πάντα έχουν πνευματικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και στη λαϊκή μας παράδοση έχει μια ιδιαίτερη συμμετοχή μυημένων ανθρώπων - όπως οι λαζαρίνες την Ημέρα του Λαζάρου, όταν πρόκειται για μια συγκεκριμένη συμμετοχή προσώπων της κοινότητας στην ιεροτελεστία.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ημέρα του Αϊ Γιάννη συνδέεται με τη λατρεία του Ηλίου και του θερινού ηλιοστασίου. Από τη διαρκέστερη ημέρα του χρόνου αρχίζει το μακρύ ταξίδι προς το χειμώνα. Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, κατά την εορτή ο Ήλιος για τελευταία φορά λούζεται στα ποτάμια πριν από την στιγμή, όταν ο μυθικός Γιάννης «βάζει το μανδύα του για να πάει στο χιόνι». Πριν βγει ο Ήλιος την ημέρα αυτή, οι γυναίκες πρέπει να εξαγοράσουν τα θεραπευτικά βότανα από τις νεράιδες με ειδική τελετουργία – βάζουν τα καλάθια τους με τα βότανα σε έναν κύκλο και χορεύουν σιωπηλά κλειστό χορό. Και τότε πλέκουν στεφάνια με κόκκινη κλώστη, που βάζουν στα σπίτια τους για υγεία.

Μετάφραση: Πένκα Βέλεβα

Φωτογραφίες: academiaorphica.org