Η προστασία των μνημείων του πολιτισμού, της αρχιτεκτονικής και πνευματικής κληρονομιάς δεν είναι απλώς υποχρέωση, είναι καθήκον των κυβερνώντων όλου του κόσμου. Και σε χώρες με μακρόχρονες συγκρούσεις και πολέμους μάλιστα η καταστροφή έργων πολιτισμού ή στοιχείων για το παρελθόν διώκονται αυστηρά από το νόμο.

Σε μας όμως, στην ευρωπαϊκή Βουλγαρία η εικόνα θαρρείς είναι λίγο διαφορετικότερη. Συχνά, κοιτάζοντας τα σχολεία, τους πολιτιστικούς συλλόγους, τα θέατρα και τις αίθουσες συναυλιών αναρωτιόμαστε πως φτάσαμε έως εδώ; Γιατί ο πολιτισμός και η παιδεία που είναι στη βάση της ύπαρξής μας σαν ισότιμοι ευρωπαίοι πολίτες βρίσκονται στα όρια επιβίωσης; Τα χρήματα που προορίζονται για τη λειτουργία αυτών των δύο συστημάτων δίνονται θαρρείς χωρίς σαφή αντίληψη για τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Γι’ αυτό και τα προβλήματα δε λύνονται, αλλά συσσωρεύονται και γίνονται περισσότερα.

Πίσω από τις φθαρμένες προσόψεις των κτιρίων των ακόμα λειτουργούντων πολιτιστικών συλλόγων, στις αίθουσες τους συχνά χωρίς θέρμανση, συνεχίζουν να συγκεντρώνονται νεαροί και ηλικιωμένοι που συμμετέχουν σε διάφορα ερασιτεχνικά συγκροτήματα και κερδίζουν βραβεία με το ταλέντο τους. Αξίζουν καλύτερες συνθήκες για να αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους και να διατηρούν ζωντανή τη φλόγα των βουλγαρικών παραδόσεων και φολκλόρ.

Και να μας φαίνεται μάλιστα αδύνατο ορισμένες στιγμές δεν πρέπει να χάνουμε την ελπίδα ότι μία μέρα η κατάσταση θα βελτιωθεί. Την τροφοδοτούν η πίστη στο καλό και οι πρωτοβουλίες συμπατριωτών μας που συμβάλλουν στην αναγέννηση της πατρίδας.

Τέτοια πρωτοβουλία είναι και η αποκατάσταση του καταστραμμένου κτιρίου του πολιτιστικού συλλόγου του χωριού Τατάρεβο στην περιοχή του Πλόβντιβ.

Η πρωτοβουλία ενώνει τις προσπάθειες πολλών Βουλγάρων και ξένων που βοηθούν το φίλο τους Νάσκο Ατανάσοφ να κάνει το όνειρο του πραγματικότητα και να δει εκ νέου την αίθουσα του κτιρίου γεμάτη κόσμο.

Ήδη πρωτοετής φοιτητής ηθοποιίας στις ΗΠΑ ο Νάσκο διηγείται στους γνωστούς του ότι στο χωριό τους στη Βουλγαρία υπάρχει «κάτι σαν θέατρο» που θέλει να αποκαταστήσει. Τα απαραίτητα για το σκοπό 15 χιλ. δολάρια κατορθώνουν να συγκεντρώσουν με τη βοήθεια αμερικανικού ιδρύματος και με εθελοντική εργασία γυρίζουν την κάποτε λάμψη του κτιρίου, κάνουν και μικρό μουσείο με εκθέματα που ανακαλύπτουν στην αποθήκη του.

Με τη βοήθεια φίλου του Αμερικανού ο Νάσκο γυρίζει και ταινία. Ποιός είναι αυτός ο φίλος ;

Λέγεται Ντέβιντ Ρόστον, είναι ένας από τους πρώτους που γνώρισα στο Λος Άντζελες και του είμαι εξαιρετικά ευγνώμων, διηγείται ο Νάσκο Ατανάσοφ. Είναι ένας από τους ανθρώπους που έπεισα να έρθουν μαζί μου στο Τατάρεβο και να ζήσουν αυτό το βίωμα μαζί με τους φίλους μου από τη Βουλγαρία. Την αποκατάσταση της σκηνής κάναμε σε τέσσερεις φάσεις - επισκευή με εθελοντική εργασία, διοργάνωση συμβολικής συναυλίας που να «ξεκλειδώσει» τη σκηνή, εξασφάλιση δυνατότητας προβολής έργων στην αίθουσα και γύρισμα ντοκιμαντέρ για όλη τη διαδικασία.

Η ταινία είχε εξαιρετικά θερμή υποδοχή από το κοινό, επειδή οι άνθρωποι είδαν τον εαυτό τους στη μεγάλη οθόνη της σκηνής, όπου κάποτε οι συγγενείς και οι οικογένειές τους έκαναν παραστάσεις και συναυλίες.

Μετάφραση: Σοφία Μπόντσεβα

Φωτογραφίες: προσωπικό αρχείο