Η τελευταία ημέρα του Οκτώβρη σημειώνεται σαν Διεθνής Ημέρα της Μαύρης θάλασσας.  Σήμερα κλείνουν 23 χρόνια από την υπογραφή του Συμφώνου για την Διαφύλαξη της Μαύρης θάλασσας από την Ρύπανση την οποία υπέγραψαν η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ρωσία, η Τουρκία, η Ουκρανία και η Γεωργία. Το 1996 οι κυβερνήσεις όλων των κρατών της Μαύρης θάλασσας συμφώνησαν ότι η ρύπανση της κοινής τους θάλασσας δημιουργεί κινδύνους που ξεπερνούν τα ύδατά της.

Ποια είναι η κατάσταση της Μαύρης θάλασσας σήμερα;

Όσον αφορά την ρύπανση, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει γενική βελτίωση, λέει ο Ντιμίταρ Ποπόβ από το Ίδρυμα των Οικολογικών Συλλόγων «Πράσινα Βαλκάνια». Τα τελευταία 20-30 χρόνια οι περισσότερες έρευνες δείχνουν πως τα ύδατα έχουν καθαρίσει αρκετά κάτι που οφείλεται στην νομοθεσία της ΕΕ και στο καθάρισμα των εκβολών των ποταμών, ειδικά του Δούναβη. Τα τελευταία 15 χρόνια από την άλλη έχουν βελτιωθεί και οι υποδομές για τον καθαρισμό αν και έχει ακόμα περιθώριο μιας και δεν μπορεί να καλυφτεί εξολοκλήρου η περίοδος των καλοκαιρινών διακοπών».

Οι ειδήμονες παρατηρούν βελτίωση αλλά υπάρχουν ακόμα άλυτα προβλήματα ένα από τα οποία είναι η βιολογική ρύπανση.Χωροκατακτητικά είδη και υπερβολική αλιεία μειώνουν τα αποθέματα ψαριών της Μαύρης θάλασσας τα οποία, κατά τη γνώμη του κυρίου Ποπόβ, μάλλον δεν θα μπορέσουν ποτέ να ανακτήσουν τα επίπεδα του παρελθόντος.

«Στο εξωτερικό η λύση είναι η ιχθυοκαλλιέργεια, λέει εκείνος. Στα δικά μας παράλια δεν έχουμε τέτοιες εγκαταστάσεις, με εξαίρεση αυτές για τα μαύρα μύδια, τα οποία βοηθούν και στον φυσικό καθαρισμό των υδάτων. Βάση ευρωπαϊκού επιχειρησιακού προγράμματος δημιουργήθηκαν αλιευτικά λιμάνια κατά μήκος των βουλγάρικων ακτών αλλά ακόμα δεν κάνουμε τίποτα για την βελτίωση της κατάστασης των αποθεμάτων ψαριών. Το πρόγραμμα αυτό προτείνει μέτρα για ιχθυοκαλλιέργειες και αν τα εφαρμόσουμε θα μπορούσαμε να λύσουμε το πρόβλημα της υπεραλιείας».

Από την άλλη φέτος το καλοκαίρι υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις νεκρών δελφινιών στις ακτές. Αυτό το γεγονός ανησύχησε την κοινή γνώμη γιατί τα είδη δελφινιών της Μαύρης θάλασσας – συνηθισμένο, μουτκούρ ή θαλάσσιος χοίρος και αφάλα, ανήκουν στα είδη που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Τα δελφίνια έχουν υψηλό διανοητικό επίπεδο και είναι πολύ φιλικά προς τους ανθρώπους γι’ αυτό είναι λυπηρό το γεγονός πως δεν αναπαράγονται κάθε χρόνο και ο πληθυσμός τους συνεχίζει να μειώνεται. Η εγκυμοσύνη των δελφινιών κρατάει 12 μήνες και φροντίζουν πολύ καιρό τα μικρά τους μέχρι να είναι σε θέση να επιβιώνουν μόνα τους.

«Τα θαλάσσια θηλαστικά στην Μαύρη θάλασσα υπήρξαν στο παρελθόν αντικείμενο εντατικής εκμετάλλευσης, λέει ο κύριος Ποπόβ. Το 1966 όμως στην Βουλγαρία εφαρμόστηκε μορατόριουμ επί της βιομηχανικής αλιείας δελφινιών η οποία χρησιμοποιούσε το λίπος τους του οποίου πλέον υπάρχουν υποκατάστατα. Βάση των στοιχείων για τον αριθμό τους στην επικράτεια όλης της Μαύρης θάλασσας υπάρχουν  από 200 000 έως 400 000 δελφίνια την στιγμή που είναι γνωστό πως το πρώτο μισό του 20ού αιώνα έχουν αλιευτεί 4-5 εκατομμύρια. Εδώ και 3 χρόνια στα εθνικά ύδατα της Βουλγαρίας (περίπου 6 000 τ. χλμ.) διοργανώνουμε ερευνητικά ταξίδια και η εκτίμησή μας για τον πληθυσμό τους είναι πως σ’ αυτήν την περιοχή συναντώνται 3 000 με 10 000 δελφίνια ανάλογα με την εποχή. Ο Νόμος για την Αλιεία και την Ιχθυοκαλλιέργεια είναι σαφής για τα επιτρεπόμενα επίπεδα ψαρέματος ειδών θαλασσινών που είναι σημαντικά για την οικονομία. Εμείς από την άλλη σαν πολίτες και καταναλωτές μπορούμε να αναγκάσουμε τους εμπόρους και τους ψαράδες - όλους όσους προσφέρουν θαλασσινά προϊόντα, να τα παράγουν με βιώσιμο τρόπο».

Και φυσικά να μην ξεχνάμε πως ο καθένας από μας μπορεί να βοηθήσει για την διαφύλαξη της Μαύρης θάλασσας αν δεν αφήνουμε σκουπίδια στις παραλίες.

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα