İkinci Dünya Savaşı üzerinden geçen 70 yıl münasebeti ile “Arşivler” Devlet Ajansı, dünyada en yıkıcı olan bu çatışma ile ilgili yeni dijital koleksiyonunun tanıtımını yaptı. Koleksiyon, 2015 yılında üç önemli tarihi olayın yıldönümü ile ilgili “Bulgaristan’ın savaşları” adı ile hazırlanan projenin bir parçasını oluşturuyor. 2015’te İkinci Dünya Savaşı üzerinden 70 yıl, Bulgaristan’ın I. Dünya Savaşına girmesi üzerinden 100 yıl, Sırp-Bulgar Savaşı üzerinden ise 130 yıl tamamlanıyor.

Ülkemizin II. Dünya Savaşında ne kadar kurban verdi? “Arşivler” Devlet Ajansı Başkanı doç. dr. Mihail Gruev’in sözlerine göre Bulgaristan’da tarih bilimi önündeki en büyük problemlerden biri, ölen sayısının belirlenmesi ile alakalıdır.

“Benim için çalışmamızın en önemli sonucu, ölenlerin sayısının tam olarak belirlenmesidir” diyor dr. Gruev. Bütün Ajans tarafından yapılan çalışmalar neticesinde İkinci Dünya Savaşı sırasında ölen sayısının 12 587 olduğu saptandı. Paris’teki Barış Konferansında 32 bin, 40 bin gibi rakamlar bildirildi. Bu büyük farklılıklar en çok savaş zamanında “kayıplara karışanlar” kategorisindeki insan sayısının belirsiz olması ve yaralıların ölü sayısına dahil edilmesinden kaynaklanıyor. Anlaşılacağı üzere ölen ve yaralanan arasındaki fark, ölüm ve kalım arasındaki farktır. Dolayısıyla bu mantıklı bir metodik olamaz” diyor “Arşivler” Devlet Ajansı Başkanı.
9 Eylül 1944’te Bulgaristan’da yapılan darbe sonucu iktidara gelen yeni hükümet, Sovyetler Birliği ile ateşkes imzaladı ve Bulgar ordusu savaşa Almanya’ya karşı taraf tutarak katıldı. Yani 9 Eylül’den önceki dönemde partizan eylemlerinde ve düşman tarafından düzenlenen bombardımanlarda ölenler söz konusu. Daha sonra ise Almanya’ya karşı yürütülen savaşta ölenler söz konusu”.

Ajans’ta Bulgar hastanelerinde yatmış olan veya 1941 Yunan Metaksas savunma çizgisinin giderilmesinde öldürülenlerin listeleri mevcut. Ayrıca özellikle 3. Ukrayna Cephesinin Yaş-Kişinev operasyonu sırasında yaralanarak Bulgaristan’a taşınanlar olmak üzere bizde ölen Sovyet askerlerinin isim listeleri de muhafaza edilmektedir. Bizim sunduğumuz site Bulgaristan vatandaşlarına dedelerinin veya atalarının izini sürmek imkanını sağlıyor. Ayrıca ailesinde dedesinin Bulgaristan’da öldüğü bilinen Almanlar ve Ruslar da gelip onun nerede yattığını görebiliyorlar“.

Çeviri : Tanya Blagova

Fotoğraflar: archives.bg