Ulusal Tarih Müzesinde tertiplenen bir sergide Bulgaristan’ın farklı köşelerinden harika oyalar, halk kıyafetleri ve süs eşyaları teşhir ediliyor. Ülkenin farklı yörelerine özgü rengarenk halk kıyafetleri, küçültülmüş şekli ile kuklalara giydirilmiş olarak gözler önünde seriliyor. Müze görevlisi Antoaneta İvanova, sergi ile ilgili şunları anlattı:

“Oyalar çoğunlukla önlüklere, fistan ve gömlerklere has olup bele sarılan kuşaklarda da görülebilir. Çeşitli halk kıyafetlerinin küçültülmüş kopyası olan kostümler, Antoniya Veleva tarafından geçen yüzyılın 80’li yıllarında işlendi. Müzede restorasyon uzmanı olarak görev alan Antoniya Veleva, ünlü seyyah, etnograf, tarih ve çoğrafya uzmanı Felix Kanitz’in seyahatnamelerinden ve büyük ressam İvan Mırkviçka’nın tablolarından esin aldı.Tarih Müzesinde düzenlenen teşhirde Pleven, Sofya, Stara Zagora, Bulgaristan’ın kuzeydoğusu, Rodoplar ve Bansko’ya özgü kıyafetler, orijinal oyalar görülebilir. ”

Ziyaretçilerin gözleri önüne ilk kez “sokay” tarzı baş örtüsü seriliyor.

Gabrovo, Tryavna, Veliko Tırnovo, Sevlievo ve Kilifarevo’ya özgü olan bir baş süsleme tertibi olan sokay, genellikle tahta destekten ve kenarları oyalı beyaz yazmadan ibarettir, ayrıca küçük madeni para şeklinde bir “yüz çevresi” unsuru da var. “Sokay” denen bu baş örtüsünün kökeni, bazı araştırmacılara göre II. Bulgar Çarlığı dönemindeki çarlık köstümlerine dayanıyor ve gerçekten de bazı örnekleri taç andırıyorlar. Baş süslemesi, kaynana tarafından geline verilerek ailenin yaşlı anası ve aileye gelen genç kadın arasında devamlılık sağlanırdı. Damadın ailesi ne kadar zengin olursa baş örtüsüne konulan süs unsurları o kadar pahalı olurdu.

“Kızların baş örtüleri de göz alıcı, ama evli kadınların örtüleri görenleri hayretler içinde bırakıyor. Sergide görülebilecek diğer bir şey ise önlük oyaları. Sadece önlüklere, sadece gömleklere veya kollara ya da fistanlara has ayrı ayrı oyalar var.”

Eskiden bayramlarda, köy meydanlarında bir arada olan büyük oya ve süs unsuru çeşitliliği göz kamaştırıyordu. Kızlar da kendi elleri ile dikip süsledikleri rengarenk kıyafetleri büyük bir heyecanla giyerek meydanda çekilen halaya katılıyorlardı.

Fotoğraflar: BGNES ve Veneta Pavlova

Çeviri:Tanya Blagova