Rus devlet nükleer şirketi Rosatom temsilcileri, 2012 yılında askıya alınan Belene Nükleer Elektrik Santrali projesi için üretilen donatımın teslimi ile ilgili görüşmelerde bulunmak üzere bugünlerde Sofya’ya geldi. Bundan önce sol milletvekilleri, Enerji Bakanı Temenujka Petkova’ya “Belene” NES için üretilen ve Bulgaristan’ın Rusya’ya 1 milyar 200 milyon leva ödediği reaktörlerin nerede olduğu sorusunu yöneltmişlerdi. Bununla ilgili bazı medyalar, iki reaktörünü teslimi ile ilgili “gizemin” artık iki yıldır sürdüğü yorumunu yaptı.

Rosatom heyetinin bizzat Başbakan Borisov tarafından kabul edilmesi, hükümetin ticari ve teknik boyutların netleştirilmesinden öte ikinci nükleer santral projesi ile ilgili her çeşit siyasi spekülasyonları ortadan kaldırmayı da hedeflediğini gösteriyor. Bununla birlikte görüşmelerin böylesine yüksek düzeye çıkarılması “Belene” santralinin akıbeti ile ilgili siyasi değişikliğin de belirtisi.

Görüşmelerin hemen öncesine Boyko Borisov, proje için şu an itibari ile harcanmış olan 3 milyar levanın değerlendirilmesi için mümkün her şeyin yapılacağı yorumunda bulundu. Bundan kısa süre önce projeye ilgi gösteren Çinli yatırımcı China General Nuclear Corporation CGN, Enerji Bakanı Temenujka Petkova’nın sözlerine göre artık kendi analiz ve araştırmalarını yapmaktadır. Bu hafta içinde Rosatom’la yapılan görüşmelerle ilgili Bulgaristan’ın artık hiçbir varyantı ihtimal dışı bırakmadığını ve yatırımcı olarak Rus devlet şirketini bile davet edebileceği öğrenilci.

“Belene” projesi ile ilgili tutum değişikliği olduğunu Bakan Petkova’nın yılın sonuna kadar Belene NES donatımı ile ne yapılacağına dair net konseptin olacağı yönündeki açıklaması da ortaya koyuyor. Ayrıntılar vermekten kaçınan Petkova, ülkede yeni nükleer güç gereksinimine ilişkin BAN raporunun henüz nihai şekilde görüşülmediği gerekçesini öne sürdü. Söz konusu raporda 2035 yılına kadar sadece Bulgaristan’da değil, bütün bölgede de güç yetersizliğinin olacağı tahminini içeriyor ve ülkede ikinci nükleer santrale ihtiyaç olmadığı yönündeki görüşü asılsız bırakıyor.

Enerji Bakanı yılın sonuna kadar veya önümüzdeki yılın başında projenin özelleştirilmesi prosedürünün başlatılması ihtimalinin olduğunu da açıkladı. Bu konuda hükümetin koştuğu şartlar, projenin uygulanmasında devlet garantilerinin olmaması, devletçe finansman sağlanmaması ve elektirğin satın alınmasına ilişkin yatırımcı ile anlaşma yapılmaması yönündedir. Bu şartlarda stratejik yatırımcının bulunacağı kesin değilse de projenin hayata döndürülmesi çabaları sürüyor.

Çeviri: Tanya Blagova