“Soy-Aile-Vatan” Plovdiv Tarih Müzesi’nin geleneksel lüks baskılı 2018 takviminin temasını oluşturdu. Tepeler Şehri Plovdiv’de geçmişte sembol olmuş bazı ailelerin tarihi ve resimleri bir arada bu takvimde can buluyor. Müze Müdürü Stefan Şivaçev ile takvimin yapraklarını karıştırıyoruz:

Bu takvim, şehrin sakinleri ve Plovdiv’i sevenler için iyi bir gelenek haline geldi. Özellikle şehri terk eden, ancak kalbi burada kalanlar için de beklenilen bir yayın oldu. Geçen yıl şehir için sembol olmuş yerler, sokaklar, meydanlar, semtler, evler takvimde yer aldı. Bu sene takvimin konusu “Soy-Aile-Vatan”oldu.

Takvimde Plovdiv’e Sredna Gora, Stara Planina, Rodoplar ve Makedonya’dan 19. asrın başında gelen aileler anlatılıyor. Burada bu soylar gelişim için çok elverişli ortam bulur. İzmir’den Viyana’ya kadar, Manchester’e kadar esnaflar alışveriş yapar, ticareti genişletir. Bu bölgede Bulgar bağımsızlık fikrini ilk yayan aileler de bu tüccarlar oldu. 19. asırda Plovdiv’de Müslüman halk çoğunluktadır ve Anadolu şehrini andıran bir nitelik taşımaktadır1849 yılında Filibe adının Plovdiv olarak değiştirilmesini teklif ederler. Şehir Osmanlılar döneminde Filibe, Yunanlılar ise Filipopolis adıyla anılırmış. Daha sonra yine bu aileler Ortodoks kiliselerin kurulmasına ön ayak olur, şehirde ruhban okulu kurar. Orada binlerce ders kitabı ve ders yardımcı kitabı yayınlanır. Bu eserler ülkede modern okul eğitiminin temelini oluşturur. Takvimde tarihi fotoğraflarla ve bu büyük Bulgarlar hakkındaki bilgi arasında uyum sağladık.

Bu soyların fertleri şehre yerleşince sadece kilise ve manastırlarda gördükleri temel dini öğretime sahiptir. Ancak onların çocukları ve torunları Avrupa’da eğitim görür ve bağımsız Bulgaristan’da iktisat hayatının önemli mercilerine yükselir. Onlardan bazılar ünlü politikacı, belediye başkanı, doktor ve mimar olur. Stefan Şivaçev bazı isimleri de anmadan geçemiyor:

Doktor Konstantin Stoilov, Almanya’dan mezun olmuş, Fransa’da ihitsas görmüş ilk Bulgar hukuk doktorudur. Stoilov, 1887 ve 1894-1899 yılında olmak üzere iki defa Bulgaristan Başbakanı olur. İvan Evstatiev Geşov ise Manchester’de ticari bilimler okur ve 1911- 1913 yıllarında belli aralıklarla ülkenin Başbakanı koltuğuna oturur.

İvan Stefanov Geşov da Manchester’de okumuş ve Plovdiv’in en başarılı belediye başkanı olarak ün salmış. Daha sonra Geşov diplomat olur. Plovdiv’li bu ailelerin ikinci ve üçüncü nesil temsilcileri çağdaş Bulgaristan’ın “mimarları” olmuşlardır.

Tarih bakanlığının bu özel takvimi Plovdiv’in eski ruhunu canlandırıyor ve günümüze taşıyor.

Çeviri: Sevda Dükkancı