Eurostat’ın son verileri Avrupa Birliği’nin en az gelişmiş 20 bölgesinden 5’inin Bulgaristan’da olduğunu gösterdi. Sadece Güneybatı bölgesi ile başkent Sofya iyi bir performans sergilerken, orada kişi başına düşen GSYMH oranı, toplamdaki ortalamanın %79'una tekabül ediyor. Burgaz, Yambol, Sliven ve Stara Zagora gibi şehirlerdeki gelişmeler de, Güneydoğu bölgelerinin canlanmasına dair işaretler veriyor. Bulgaristan'ın kuzeyindeki üç bölgenin geri kalmış olması bir haber olmaktan çıktı, alışa gelmiş rutin bir hale dönüştü. Nüfusunun800.000’in altına düşmesi nedeniyle, AB’de yıllardır en geri kalmış olan Kuzeybatı bölgesi Kuzey Merkez Bölgesi ile birleştirilecek.

İlk koşul yolların durumu

Tüm kritik bölgeler, komşu ülkelerle sınır boyunca, ülkenin iş merkezlerine uzak, nüfusun azaldığı bölgeleri kapsıyor. Bu nedenle, hızlandırılmış bir altyapı ulaşımının gelişimi ve yeni sınır kapılarının açılması için çalışmak gereklidir. Güney Bulgaristan'da tamamlanmak üzere olan stratejik otoyolların yanı sıra, Kuzey’de Hemus otobanı inşa ediliyor. Bulgaristan'ın acil olarak Kuzey’i Güney ile birleştirecek otoban ihtiyacına gereksinimi vardır. Öncelikle bunlar Vidin-Botevgrad (Pan-Avrupa Koridoru №10), Ruse-Plovdiv, Ruse-Varna, Silistra-Dobriç ve Varna-Burgas arasında kurulması ve iyileştirilmesi gereken ana yol hatlarıdır. Shipka ve Petrohan geçitleri altında ise tünellerin kurulması daha acil ihtiyaç olan projelerin başında geliyor. Tuna belediyelerinin Pan-Avrupa 7’nci Koridoru boyunca Vidin ve Silistra arasında otobana ve üç yeni taşıt köprüsüne ihtiyacı var. Yeni köprülerin Oryahovo-Beket, Nikopol-Turnu Magurele ve Silistra- Calaraşi arasında kurulması öngörülüyor. İstanbul Boğaz istikametinden Balkanlara doğru ilerleyen Avrupa hızlı demiryoluna bağlanması da iyi bir fırsat olabilir.

İş gücü her şeyi çözer

Bulgaristan bölgeleri için en büyük sorun nüfusun erimesi ve iş gücü göçüdür. Bölgeler yatırımcı arıyor, ancak yatırımcılar personel ve altyapı eksikliğinden şikayetçi. Eskiden sosyalist sanayileşme de personel sorunuyla karşı karşıya kalıyordu, ancak köy halkı esnek bir çalışma ve öğrenme sistemi ile yeni üretimler için hızlı bir şekilde eğitiliyordu. Bugün, “dual- ikili eğitim” olarak adlandırılan aynı yaklaşıma geri dönüyoruz, fakat asıl soru insanların nereden geleceğidir? Gelir farklılıklarını yenerek, Avrupa gelirleriyle karşılaştırıldığında, bölgelerde maaşlar daha düşük olsa ve artış daha yavaş gerçekleşse de, yerel koşullar için iyi bir yaşam standardının korunmasına izin vermektedirler.

Yerel yönetim ve yerel işletmelerin sorumluluğu

İnsanları köy ve kasabalarda tutmak ve bölgelere geri getirmek için, yerel yönetimlerin aktif politikasına ve bölgesel koordinasyona ihtiyaç vardır. Belediye başkanlarının ve yerel işletmelerin yatırımcı araması ve sermaye celbetmesi, iş yeri açmak için fırsatlar yaratması gerekiyor. Aslında, birçok proje belirli bir belediye veya bölge düzeyinde mümkün değildir, ancak devlet yardımı ve bölgesel işbirliği ile ilerleme sağlanabilir. Bulgaristan bölgelerinin kalkınması için sınır ötesi işbirliğinde ve bölgelerin İstanbul, Selanik, Bükreş gibi büyük Balkan kentlerine yönelmesi gibi ek ve kullanılmamış rezervleri mevcuttur.

Avrupa'nın kalbine en yakın olan Vidin, Lom, Montana ve Vratsa gibi belediyeler AB'nin en az gelişmiş bölgeleri olması akıl almaz bir durumdur. Bir süre önce, Bulgaristan ile Romanya arasında ikinci bir köprüyü nereye ve nasıl kurulacağı ile ilgili boş bir tartışma vardı. Karşıt tarafşar, “Neden yolu olmayan bir köprü inşa edilecek?” diyordu. Diğerleri ise, "Köprü olmadan, yol neyinize?" diyordu. 15 yıllık gecikmeden sonra, artık yeni bir köprü var. Köprüde beklenilenden çok daha büyük bir yoğunluk yaşanıyor. Bugün Vidin-Kalafat köprüsüne giden yolun inşaatı Tuna'nın iki tarafında da gecikiyor. Projeye kuşkuyla yaklaşanlar bu kez de “İnsanlar artık yok, buralardan gitti, yol ve köprü neyinize” diye soruyor. Cevap ise, "Bu, geri dönen insanlara ve geçim kaynaklarının sağlanmasını sağlayacak yolun sadece başlangıcıdır".

Çeviri: Habil Habilov