Bulgaristan’da farklı mesleki gruplarda çalışanlar maaşlarının yükselmesi talebiyle sokaklara protestolara dökülüyor.

Elektrik, ısı ve temel gıda fiyatlarındaki artış aile bütçesini ciddi sınamalarla karşı karşıya bıraktı. 

Bazı istatistikelere göre ülkede 2 milyon aile kış eşiğinde enerji masrafını karşılayamayacak şekilde “enerji yoksulu” sınıfına girdi. 

Siyasi istikrarsızlık ve gelecekteki hükümet konusundaki belirsizlik durumu oldukça karamsar kılıyor. Oysa 31 Ekim tarihine kadar devlet bütçesi yasa tasarısı Parlamento’ya sunulmalı.

Geçici Maliye Bakanı Rositsa Velkova’nın ekibi 2023 devlet bütçesine dair üç ayrı varsayım öne sürdü.  

Temel bütçe taslağına %6.6 açık, 16 milyar leva devlet borcu ve %6.4 enflasyon oranı hedeflendi. Ona göre emekli maaşı tavanı 3 400 leva, asgari emekli maaşı 467 leva, 1 Temmuz’dan ise 523 leva olması öngörülüyor. Asgari maaş 710 leva olarak kalacak.tasarlandı.  

Mali analizatör Prof. Garabed Manasyan bütçe taslağını aceleci olarak nitelendirdi: 

"Mali politikanın birçok hedef ve görevi vardır. Onlardan biri toplumdaki sosyal tabakalar arasındaki mesafeyi çok açmamak. Çalışma maaşlarındaki ödeme makasının aralığını kapatmak, üst gelir sınıfı ile alt gelir sınıfı arasındaki ödeme farklını azaltmakla ilgilidir. Farklı sektörlerde benzeri sosyal gerginliklere şahit oluyoruz. Maliye Bakanlığı yangına körükle gidip, duyurmak yerine, yangınları söndürmek için seferber olmalı.  

Maliye Bakanlığı’nın mali politikasıyla ekonomik hayatı yoğunlaştırması ve ekonomik büyümeyi teşvik etmeye odaklanması çok önemli.  

Makroekonomi uzmanı Bulgaristan’da sosyal katmanlar arasında çok büyük uçurumlar olduğuna dikkatleri çekti. Bunun göstergesi AB ortalaması %30 iken, ülkemizde %40.  

Aradaki bu farklı ve sosyal adaletsizliğin nedeni araştırılmalı, dedi uzman.

En büyük sorunlardan birisi ise ülkedeki yetersiz ekonomik aktivite ve yerel sermayenin yurtdışına ihraç etmesi olarak nitelendirdi Prof. Minasyan. 

"Örneğin geçen yıl 7,7 milyar avro değerinde Bulgar sermayesi yurtdışına çıkarıldı. Bu da yılın toplam yatırımlarının üçte ikisi anlamına geliyor. Ulusal İstatistik Enstitüsü NSİ yatırımlarda %8.3 azalma kaydetti. Bu yılki bütçe bilançosunda da yatırımların %4 oranında azalmasını öngörüyor. Bu durumda yatırımcıların azaldığı, yatırımların yurtdışına kaçtığı, GSYH ve tüketimde ise artış kaydedilen bu ekonominin nasış bir ekonomi olduğu sorusu akla geliyor."  

Derleyen: Elena Karkalanova (BNR Horizon, Snejana İvanova)  

Çeviri: Sevda Dükkancı 

Foto: BGNES- arşiv